[Voeding] Hoe bewust van onze energie-inname zijn wij?

Door bazs2000 op donderdag 30 januari 2014 11:10 - Reacties (30)
Categorie: Zoektochten, Views: 6.414

L.S,

Wij dachten altijd bewust om te gaan met de voeding die wij ons dochter voorschotelen (zowel eten als drinken). Helaas blijkt dit helemaal niet het geval.

Wat maakt dat wij denken dat wij bewust omgaan met voeding?
Wij letten namelijk op de volgende zaken (per 100g of 100ml):

- Hoeveelheid energie
- Hoeveelheid suiker
- Hoeveelheid (on)verzadigde vetten
- Hoeveelheid zout

En nog een aantal andere zaken die wij belangrijk achten zoals de porties die onze dochter krijgt. Zo laten wij onze dochter vooral niet teveel eten maar geven haar wel de vrijheid om meer te nemen wanneer de honger na haar portie alsnog niet is gestild (zij sport namelijk en soms heeft een lichaam meer nodig).

Bovendien laten wij haar voldoende drinken en hoewel haar keuze vaak op water valt drinkt zij ook graag vruchtensap of limonade. Wij laten haar zelf kiezen aangezien zij heeft bewezen dat zij zelf een verstandige keuze kan maken. Frisdrank vindt zij wel lekker maar drinkt dit alleen op feestjes.

Het bovenstaande verhaal ziet er goed uit. Het geeft weer dat wij voeding belangrijk vinden en dat wij deze boodschap hebben kunnen overbrengen op onze dochter. Maar wat is het probleem dan?

Ons probleem is als volgt, onze dochter wordt onderzocht vanwege de verdenking op ADHD. Is op zich niet bijzonder want het is vrijwel zeker dat zij het heeft gezien de manier waarop zij zich gedraagt en ik, haar vader, heeft het ook. Prima en geen probleem maar dit maakt wel dat voedingsgerelateerde problemen eerder aan het licht komen.

Dit begon allemaal toen wij een experiment uitvoerde op het voedingspatroon. Vrienden van ons hebben een zoon die ADHD zou kunnen hebben (echter, niet vastgesteld) en een verandering van voeding (als in, het in zijn geheel weglaten van suiker) heeft een positief effect gehad. Als test hebben wij een tijd lang de suiker weggelaten. Suiker werd vervangen door stevia en als er echt geen alternatief was voor stevia dan werd de eerst mogelijke vervanging gezocht voor suiker zo lang het maar geen aspartaam was.

Goed, na een paar dagen constateerde wij een grote verandering. Op het uiterlijke vlak toonde zij meer rust waardoor zij beter kon stilzitten. Dat zag er veelbelovend uit want wellicht betekende dit dat wij op het juiste spoor zaten. Een paar dagen later zag alles er nog steeds 'rustig' uit maar werd zij lusteloos. Dat vonden wij vreemd aangezien wij de hoeveelheid energie die zij nodig heeft wel intact hebben gelaten. De energie kwam echter niet uit suiker meer.

Dit gaf ons te denken want wij zagen iets gebeuren wat wij niet hadden verwacht. Tijd om het experiment af te breken dus maar niet zomaar, we hebben in stappen de suikervrije en suikerarme producten vervangen door de reguliere producten om te zien wat er allemaal zou veranderen. Na een paar dagen was de lusteloosheid voorbij maar de uiterlijke rust was er nog. Blijkbaar hadden wij de gouden combinatie ontdekt en we hebben deze tot op de dag van gister toegepast.

Okť, wat was deze gouden combinatie?

Voor het ontbijt:
- Brood of Cruesli (Quaker) Of honingringen (kleine hoeveelheid 20Gr).
- Beker water of vruchtensap

Voor het tussendoortje op school:
- Pakje vruchtensap (Roosvicee)
- Sultana's of afgeleiden of fruit (meestal banaan)

Voor de lunch (school):
- Broodje pindakaas (is zij gek op dus eet zij vaak) of kaas.
- Pakje vruchtensap (Roosvicee)

Voor de lunch (thuis):
- Broodje met willekeurig beleg.
- Water of limonade (limonade zonder reguliere suiker)

Voor het diner:
- Veel variatie (veel groenten), soms pasta/rijst en heel soms patat)
- Water

In de avond:
- Soms een koekje, meestal niets
- Water of limonade

De dag zit er dan op en aangezien zij om 19:00 uur naar bed gaat wordt er in de avond dan ook niet tot weinig gegeten. Drinken wel want dat is wel belangrijk.

Okť, en dan nu het probleem waaruit een nare ontdekking is voortgekomen.

Onze dochter heeft naast de zeer waarschijnlijke ADHD nog iets anders. Zij luistert vaak niet naar wat er wordt gevraagd en heeft ook de sterke neiging om niet te doen wat er van haar wordt verwacht. Soms heeft zij dit heel erg en soms bijna niet.

De laatste dagen is het mis waardoor wij ons weer zijn gaan afvragen wat er aan de hand kan zijn omdat wij vonden dat wij op de goede weg waren. Uiteindelijk kon ik geen spannende zaken vinden die haar gedrag konden verklaren.

Dat maakte dat ik naar de periode van 2 weken geleden tot aan gister ben gaan analyseren (wij houden veel bij dus dat was mogelijk). Ik heb slechts ťťn opvallend feit gezien en die had te maken met haar voeding. Op de dagen dat zij brood in de ochtend kreeg was de kans zeer grood dat de dag zonder incidenten zou verlopen. Op de dagen dat er werd ontbeten met cruesli of honingringen was de kans groot dat het mis ging.

Wat was het causale verband? Het verband was de opeenstapeling van suiker. Cruesly bevat veel meer suiker dan wij dachten (wij maken kleinere porties namelijk) en dus ben ik eens gaan rekenen wat dan de totale hoeveelheid suiker is op de "cruesli-dagen".

Ik heb een keukenweegschaal gepakt en een kommetje en een bak kristalsuiker. Vervolgens heb ik van alle producten die zij die dagen tot zich nam de verpakking erbij gepakt en heb van alles de juiste hoeveelheid suiker in het kommetje gegooid. Als je weet hoeveel jouw kind van iets krijgt dan kun je namelijk uitrekenen hoeveel suiker zij heeft binnengekregen (ervanuitgaande dat de fabrikant eerlijk is met het etiket).

Toen ik hiermee klaar was ben ik geschrokken. Zij bleek op de crueslidagen namelijk bijna 97gr aan suiker binnen te krijgen (dagtotaal). Op de dagen dat er met een broodje werd gestart was dit 74gr. De broodjesdagen geven bijna geen problemen, de crueslidagen wel dus de 97gr neem ik als uitgangspunt voor haar probleem.

97gr suiker staat gelijk aan 1649Kj. Een kind van 6 heeft per KG 80Kj nodig. Zij weegt 22KG en zou daardoor per dag 1760KJ binnen moeten krijgen. Aan suiker had zij dus al 1649Kj binnen en dus was er nog 111Kj over voor de rest. Met andere woorden, zij kreeg veel meer binnen aan energie dan nodig want naast suiker zijn er meerdere zaken die voor energie zorgen en dat is dan schrikken. Je denkt bewust bezig te zijn en dan volgt de confrontatie dat dit dus helemaal niet het geval is.

De conclusie die ik hieruit trek is alsvolgt:

- Het is heden ten dage zeer moeilijk om een goede inschatting te maken van het eetgedrag van een kind zonder dat je met een rekenmachine aan de slag gaat.
- Het is niet onmogelijk om het echt goed te doen (veel groenten, fruit en weinig aardappels, rijst of pasta) wat betekent dat je een kind heel vaak "nee" moet verkopen omdat goede alternatieven naast groente/fruit niet bestaan.


Wij gaan een aantal zaken drastisch op de schop nemen op het gebied van voeding. Suiker is belangrijk voor ons lichaam maar in lage hoeveelheden. Wij gaan in dit geval meer uitgebreide rekensommen maken in de supermarkt om een beeld te krijgen wat het product doet op het dagelijkse totaal aan suiker (met andere woorden, hoeveel procent maakt een product deel uit van het dagtotaal?).

Maar hoe zit dit op maatschappelijk vlak? Wij als ouders kunnen dit allemaal berekenen en nemen hier de tijd voor. Als ik in mijn omgeving kijk dan doet bijna niemand anders dit. Als ik in mijn omgeving kijk dan zie ik veel kinderen die meer gewicht met zich meedragen dan volgens de leeftijd zou moeten zijn.

Wie heeft de verantwoordelijkheid? De fabrikanten? Tja, zij zijn onlangs in het nieuws gekomen omdat zij creatief met de ingrediŽnten omgaan om het woordje suiker niet te noemen. De regering? Hoe zou dit er dan uit moeten zien? Strengere naleving van de bestaande regelgeving of het veranderen van de regelgeving?

Een kort onderzoek van mezelf wijst uit dat er op dit moment niets gebeurt op dit vlak. Ze dronken een glas, deden een plas en alles blijft zoals het was.De werkelijke verantwoordelijken op dit gebied zijn wij ouders. Uiteindelijk zijn wij de personen die de producten in huis halen en aan ons kroost geven. Wij ouders moeten dan ook heel goed kijken naar de producten die wij door onze handen laten glijden. Dat weten wij allemaal wel maar wie doet dit? Wie neemt hiervoor de tijd?

Mijn suikeronderzoek kostte iets meer dan een uur. Dit is niet iets wat je iedere dag gaat doen. Er zou een soort van tabel kunnen worden gemaakt waaruit je kunt aflezen wat een bepaald product qua energie doet op het dagtotaal. Dat is handig want zo weet je sneller of iets kan of niet.

Wat kunnen wij nu doen op dit gebied? Voor mezelf wil ik een tabel opstellen die als rekenhulp kan dienen want ik zie mezelf niet met een rekenmachine in een supermarkt staan. Een hulpmiddel dus.

Brengt mij op een laatste opmerking:

"Wanneer een mens een hulpmiddel nodig heeft tijdens het doen van boodschappen is de situatie te gecompliceerd."

Tijd om deze gecompliceerde situatie te decomplexeren.

Volgende: DPI en netneutraliteit, hoe zit het daar nu mee? 11-'16 DPI en netneutraliteit, hoe zit het daar nu mee?
Volgende: Ubuntu, Windowsvervanger of niet? 07-'13 Ubuntu, Windowsvervanger of niet?

Reacties


Door Tweakers user Sp3ci3s8472, donderdag 30 januari 2014 11:21

Leuk blog en leuk om te lezen dat mensen zich bewust worden van het verband tussen suiker en ADHD, in een heleboel gevallen denk ik dat kinderen gewoon te veel suiker binnenkrijgen. Het zit tegenwoordig in haast alles.
Als je ziet hoeveel kinderen tegenwoordig ADHD schijnen te hebben dan is dat een stuk meer dan vroeger.

Jullie drinken veel water zo te zien, dit kan je ook afwisselen met thee, kost wat meer moeite maar is ook lekker :P.

Door Tweakers user cantate, donderdag 30 januari 2014 11:21

Mooi dat je een verband hebt kunnen vinden hiermee het probleem grotendeels kan bestrijden, hopelijk kun je met je aanstaande onderzoek nog meer optimaliseren.

Wel moet ik zeggen, dat toen ik de "gouden combinatie" zag, ik meteen dacht: ik dit een suikerdieet? (Voor sporters maybe, maar weinig eiwitten). Hoewel ik niet weet hoeveel suikers er in roosvisee zitten, heeft fruit, limonade, vruchtenstappen vaak veeeeeel suikers.

Je kunt daarom overwegen om bijvoorbeeld wat melk te laten drinken(meer smaak dan water, minder suiker dan vruchtensappen), en dan ivm suiker/lactose te gaan voor Sojamelk. Dit zal je suikerhoeveelheid ook afremmen :)

Verder zijn veel vruchtensappen veel minder gezond dan men denkt. Het daadwerkelijk eten van fruit is gezonder.

Door Tweakers user Pathogen, donderdag 30 januari 2014 11:41

Wat ook meehelpt in het opstandig zijn is de ene dag suiker krijgen en de andere niet. Die schommeling kan heel vervelend werken.

Gevarieerd eten is super, alleen het schommelen met voedingsstoffen kan naar mijn idee wel nadelig werken op je humeur. Dus als ze op broodjesdag ongeveer evenveel (of weinig) suiker binnen kan krijgen als op Crueslidag zou dat nog wel eens een stabiliserend effect kunnen hebben.

Door Tweakers user bonyuri, donderdag 30 januari 2014 11:43

Was dit van de week ook niet bij Tros Radar een item?
Zeker bij producten die "gezond" pretenderen te zijn (0% vet!) zit er vaak een hele baklading aan suiker (of suiker gerelateerde producten) in.

Beste advies: eet alles vers en koop geen (zo min mogelijk) voorverpakte spullen.
Suikervrij eten is heel moeilijk, zo niet onmogelijk in deze tijd waarin we leven, succes ermee!

Door Tweakers user -RetroX-, donderdag 30 januari 2014 11:48

Mooi uitgebreid blog. Mijn eerste reactie is vergelijkbaar met die van cantate, namelijk: waar blijven de eiwitten?

De term 'suikers' worden vaak gebruikt als aanduiding voor simpele koolhydraten. Complexe koolhydraten bevatten evenveel energie maar worden langzamer afgebroken waardoor de energie ook over langere periode wordt afgegeven.

Juist vruchtensappen verbazen mij aangezien die vaak veel eenvoudige koolhydraten (suikers) bevatten. Ook pasta en brood bevatten relatief veel suikers.

Je schrijft dat je wel let op vetten maar ik zie hierover niets in de blog terug. Een teveel aan vet levert een overschot aan energie op (1 gram vet levert 9 kcal tegenover suikers/koolhydraten & eiwitten 4 kcal). Echter een tekort aan vetten kan ook problematisch zijn omdat vetten er juist voor zorgen dan verschillende stoffen door je lichaam worden getransporteerd.

Ik let ook goed op voeding (vanuit sport). Het is alleen bij kinderen (mijn dochter is 4) is het heel lastig bij te houden wat ze aan energie verbruiken. Een intensieve dag kan er best har d inhakken. Mijn dochter valt rustig smiddags in slaap na een dag met veel beweging. Echter aan het eind van een schoolvakantie stuitert ze bij de muren omhoog...

Fabrikanten zijn zeer bedreven in het misleiden van consumenten. Jammer dat er maar erg weinig middelen zijn om ze aan te pakken.

Door Tweakers user -RetroX-, donderdag 30 januari 2014 12:00

Onze dochter heeft naast de zeer waarschijnlijke ADHD nog iets anders. Zij luistert vaak niet naar wat er wordt gevraagd en heeft ook de sterke neiging om niet te doen wat er van haar wordt verwacht. Soms heeft zij dit heel erg en soms bijna niet.
Hier mis een referentiekader. Heb je meer kinderen waaraan je het gedrag kan spiegelen? Als ik namelijk je omschrijving lees beschrijf je precies een kleuter-puber wat aardig past binnen de leeftijd.

Door Tweakers user bazs2000, donderdag 30 januari 2014 12:07

Met de "gouden combinatie" bedoel ik het volgende:

Ik heb de overtuiging dat ieder mens een bepaalde hoeveelheid suiker nodig heeft. Echter, de meeste mensen zullen weinig merken van een teveel of een licht tekort. Ik heb ADHD en heb het laatste jaar een bijverschijnsel waardoor een teveel aan suiker ongunstig werkt (Meer onrust, hartkloppingen en hyperactiviteit).

De gouden combinatie is in dit licht de hoeveelheid suiker waar ons lichaam en geest het best op reageert.

Een dieet kun je dat om die reden niet noemen want een dieet is meer een specifiek voedselpatroon die nodig is om af te vallen of om te helpen bij bepaalde aandoeningen enzovoort.

De gouden combinatie is in mijn ogen meer de combinatie waar wij wel bij varen. Een kind van 6 met een gewicht van 22KG heeft 1760KJ per dag nodig en de gouden combinatie maakt dat je daarmee uitkomt op dat aantal. In mijn geval beperkte ik mij tot suiker omdat er een kantelpunt was in het gedrag van mijn dochter, deze werd beter bij minder suiker maar te weinig suiker maakte haar lusteloos. De gouden combinatie zorgt ervoor dat zij wel over de energie beschikt die zij nodig heeft maar ook goed gedrag vertoont. :)

Door Tweakers user TIGER79, donderdag 30 januari 2014 12:12

Interessant om te lezen alleen wel een beetje eng om te zien dat je je dochter als proefkonijn neemt (met de gevolgen van dien zoals humeur schommelingen) en het feit dat je als niet specialist een diagnose vaststelt en onderzoek uitvoert... Was een diŽtist misschien niet beter op zijn plaats ? Die heeft wat meer vakkennis dan wat wij als leken op het internet "ff" kunnen opdoen....
Als je een Android smartphone hebt kun je misschien Noom Coach installeren dan hoef je zelf niet een tabel op te stellen met allerlei gegevens, en de app houdt dan netjes de calorie-intake bij....

Door Tweakers user bazs2000, donderdag 30 januari 2014 12:18

-RetroX- schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 11:48:
Mooi uitgebreid blog. Mijn eerste reactie is vergelijkbaar met die van cantate, namelijk: waar blijven de eiwitten?
Die zijn er ook, ik heb gerekent met suiker en dat geef ik ook heel duidelijk aan. Wat ik niet heb genoemt betekent niet dat wij hier niet mee bezig zijn. ;)
Je schrijft dat je wel let op vetten maar ik zie hierover niets in de blog terug. Een teveel aan vet levert een overschot aan energie op (1 gram vet levert 9 kcal tegenover suikers/koolhydraten & eiwitten 4 kcal). Echter een tekort aan vetten kan ook problematisch zijn omdat vetten er juist voor zorgen dan verschillende stoffen door je lichaam worden getransporteerd.
Hiervoor geldt hetzelfde, ik noem het niet omdat ik heb vastgesteld dat het in dit geval met suiker te maken heeft. Kennis van goede voedingspatronen hebben wij al voordat onze dochter werd geboren.
-RetroX- schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 12:00:
Hier mis een referentiekader. Heb je meer kinderen waaraan je het gedrag kan spiegelen? Als ik namelijk je omschrijving lees beschrijf je precies een kleuter-puber wat aardig past binnen de leeftijd.
Referentiekader hoef ik niet te geven daar dit onze gezinssituatie betreft en wij weten waarom de onderzoeken lopen. Een referentiekader zou teveel van het onderwerp afleiden en dus zal ik dat traject niet benoemen. ;)

Wat ik wel kan meegeven is dat opstandig gedrag kan voortkomen uit de kleuterpubertijd maar dat het ook ook uit comorbiditeit voortkomen. Dat is dus waarom ik daar niet verder op in ga. :)

Door Tweakers user -RetroX-, donderdag 30 januari 2014 12:19

bazs2000 schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 12:07:
De gouden combinatie zorgt ervoor dat zij wel over de energie beschikt die zij nodig heeft maar ook goed gedrag vertoont. :)
Suikers zijn een verstorende factor omdat de energieafgifte hoog is in een relatief korte periode. Door ook de energiefactor uit de andere voedingsstoffen (vet, eiwitteb, complexe koolhydraten) mee te nemen kan je dus ook de afgifte reguleren.
TIGER79 schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 12:12:
Was een diŽtist misschien niet beter op zijn plaats ? Die heeft wat meer vakkennis dan wat wij als leken op het internet "ff" kunnen opdoen....
Verschilt enorm. Met een kleine cursus mag je in NL gewoon diŽtist noemen. Ik heb zelf verschillende "professionals" gesproken die het verschil tussen een eiwit en koolhydraat niet weten. Advies vragen kan altijd maar ik sta op het standpunt dat je voedingsinformatie zelf altijd moet kunnen verifiŽren/controleren. Er zijn genoeg wetenschappelijke onderzoeken te vinden om je te verdiepen, kost alleen wel wat moeite en tijd.
bazs2000 schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 12:18:

Referentiekader hoef ik niet te geven daar dit onze gezinssituatie betreft en wij weten waarom de onderzoeken lopen. Een referentiekader zou teveel van het onderwerp afleiden en dus zal ik dat traject niet benoemen. ;)

Wat ik wel kan meegeven is dat opstandig gedrag kan voortkomen uit de kleuterpubertijd maar dat het ook ook uit comorbiditeit voortkomen. Dat is dus waarom ik daar niet verder op in ga. :)
Dont get me wrong maar JIJ schrijft een blog. Als je vervolgens wel iets aanstipt maar niet kan/wil uitleggen dan ontgaat mij even het punt waarom je het uberhaubt schrijft....

[Reactie gewijzigd op donderdag 30 januari 2014 12:23]


Door Tweakers user bazs2000, donderdag 30 januari 2014 12:25

TIGER79 schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 12:12:
Interessant om te lezen alleen wel een beetje eng om te zien dat je je dochter als proefkonijn neemt (met de gevolgen van dien zoals humeur schommelingen) en het feit dat je als niet specialist een diagnose vaststelt en onderzoek uitvoert... Was een diŽtist misschien niet beter op zijn plaats ? Die heeft wat meer vakkennis dan wat wij als leken op het internet "ff" kunnen opdoen....
Okť, blijkbaar had mijn blog 2x zo lang moeten zijn.

Mijn dochter is geen proefkonijn. Alles wat wij doen overleggen wij met specialisten. Wij stellen geen diagnoses en doen geen onderzoek. Wij stellen een verandering vast in gedrag en gaan daarmee aan de slag om aan de hand daarvan tot een verbetering te komen. Wij hebben zelfs Lucertis, school en sport hierin betrokken.

Ik wil dit blog dan ook ťťn kant op sturen omdat ik anders meer bezig ben met vragen die voortkomen uit punten die ik niet heb benoemd. Dit blog gaat over het bewustzijn van de totale hoeveelheid suiker op een dag die veel hoger kan uitpakken dan verwacht en wat dit voor onze dochter betekent.

Het doel is dan ook informatief, niet om aan te geven dat wij allerlei verbanden zien en doormiddel van proeven deze proberen aan te tonen. Wij komen van ver als het om dit onderwerp gaat. Iedereen die zelf in de molen van ADHD zit zal het waarschijnlijk herkennen.

Edit:
Lucertis toegevoegd.

[Reactie gewijzigd op donderdag 30 januari 2014 12:26]


Door Tweakers user H!GHGuY, donderdag 30 januari 2014 12:59

Even voor de duidelijkheid:
Een mens heeft geen "suiker" nodig om te overleven. Bemerk dat het hier gaat over geraffineerde suiker (saccharose) en aanverwanten.
Ik kan je het boek "De voedingszandloper" van Kris Verburgh aanraden als je je wat meer in voeding wil inlezen.

Suiker heeft enkel economische waarde:
- lekker
- geeft trek naar meer (psychologisch effect van zoetigheid)
- obesitas brengt weer geld in het laatje
- allerhande andere ziektebeelden die het aanwakkert brengen ook geld in het laatje

Bemerk dat het merendeel van de verwerkte voeding (en dus ook ontbijtgranen) een onredelijk hoog gehalte hebben aan suikers en een onevenredig laag gehalte aan vezels.
Net die combinatie zorgt voor schommelingen in de suikerspiegel en de bijhorende problemen.

Fabrikanten zijn zeer creatief in het verbergen van de rotzooi die ze in hun producten draaien. High-fructose corn syrup, glucose-fructosestroop, suiker, saccharose, etc. Allemaal suikers.

De eerste stap om gezond te gaan eten is om geen verwerkte voeding meer te eten.
Koop alles zo natuurlijk mogelijk (en daarmee bedoel ik niet biologisch, maar pure havervlokken, rozijnen en noten ipv prefab muesli/cruesly/...) en voeg het zelf samen.

Er zijn trouwens dieten (kijk maar eens specifiek naar het Specific Carbohydrate Diet, aka SCDiet) die zich richten op de suikers.

Door Tweakers user fractall, donderdag 30 januari 2014 15:04

Sommige mensen zien nog steeds niet dat ook onze voedselketen verziekt is. Joh, het gaat alleen om geld. En of er nu mensen ziek worden of dood gaan is een bijkomstigheid, er moet tenslotte winst gemaakt worden. :/

Door Tweakers user pielle007, donderdag 30 januari 2014 16:07

Wel herkaanbaar. Denken dat je bewust bezig bent en ondertussen tot de conclusie komen dat het toch niet het geval is. Ontzettend moeilijk. In praktisch elk product wordt suiker of een vervangend middel gegooid. En we worden idd misleid. Bekende van me
gaf bv aan dat wanneer de suikers een te hoge prijs hebben men opzoek gaat naar een vervanger in de fabriek waar ie werkt. (moeilijkheidsgraad is op de smaak te behouden zoals het hoort). En dit wordt echt niet op een etiket vermeld.

Heb me zelf een tijd bezig gehouden met E-nummers en additieven. Hier is overigens wel een app van in de playstore; https://play.google.com/s...=com.sjapp.enumbers&hl=nl

OOk een excel bestand te downloaden: http://www.google.nl/url?...kV-PXNbsBUYrwvVlE43INg4_A

Maar ja blijft een moeilijk verhaal. Ondanks dat hoop ik dat je toch iets vindt wat jullie kan helpen.

Door Tweakers user Snowmiss, donderdag 30 januari 2014 16:37

Deze las ik met plezier (ook de commentaren) en stuur ik even door naar mijn vrouw. Wie weet wat wij er nog uit kunnen halen voor onze drie kids.

Door Tweakers user Ample Energy, donderdag 30 januari 2014 17:02

Maar leg je niet te veel nadruk op de hyperactivity-kant van ADHD? Ik ben blij dat je ook kijkt naar de lusteloosheid, maar de manier van gedachten vormen is gewoon heel anders bij iemand met ADHD en het is vooral het attention deficit-gedeelte dat zo ontzettend lastig is. Misschien voor jou wat minder, maar je kunt niet in het hoofd van je dochter kijken, dus je weet gewoon niet of je iets oplost. Misschien dus de H, maar de AD is veel erger voor je dochter.

Het is allemaal erg lastig, omdat je niet ADHD 'hebt', maar 'iets' dat niet in een hoekje past en er andere dingen zijn uitgesloten en dat er daarna naar ADHD wordt gewezen, omdat het gewoon nog niet duidelijk is. En daarom is de ene persoon met ADHD weer niet te vergelijken met andere personen met ADHD.

Ik vond het erg interessant om te lezen, maar ik hoop alleen dat je zelf geen conclusies trekt, omdat alleen je dochter dat voor zichzelf kan doen. Bovendien is ze nog heel jong en gaat ze nog heel wat fases door en die worden allemaal weer anders door ADHD, dus zelfs als je wat vind, zal je elke twee jaar bij wijze van spreken weer opnieuw kunnen beginnen. Wat dan wel weer positief is is dat je dochter zichzelf beter begint te begrijpen. Tot ze 16 wordt natuurlijk :+

Enige praktische tip die ik kan geven: stop haar niet vol met chemicaliŽn. Maar aangezien je zo pro-actief bent, denk ik dat je sowieso niet die kant op wil en het beste met haar voor hebt ;)

Door Tweakers user TerraGuy, donderdag 30 januari 2014 17:11

Er is ook een instituut die zich specifiek bezighoudt met voeding & ADHD, Pelsser RED centrum. Mevrouw Pelsser is gepromoveerd op de relatie ADHD en voeding, misschien interessant om haar proefschrift eens door te bladeren.

Een vriendin van mij is nu in de laatste fase om te stoppen met Concerta, sinds ze geswitched is van voedingspatroon; ze eet nu 'puur, onbewerkt hoogwaardig voedsel', een beetje zoals dr. Kuiper in zijn boek Het Oerdieet beschrijft: zo min mogelijk suiker, granen, melk, plantaardige oliŽn, en zoveel mogelijk onbewerkt eten zoals groenten, fruit, eieren, noten, vis en onbewerkt vlees. Het was eigenlijk meer toeval, het was niet de reden om op die manier te eten, het idee sprak haar gewoon erg aan. Maar bij haar bleek bepaalde voeding dus de ADHD te veroorzaken of aan te wakkeren, en misschien tekorten aan bepaalde stoffen.

Ikzelf ben gediagnosticeerd met ADD, voor mij heeft het op dat vlak weinig verbetering gebracht helaas; het komt bij mij vanuit iets anders. Al heeft het wel weer andere positieve dingen gebracht.

Maar de relatie voeding - AD(H)D/andere ziektes vind ik zeer interessant. Jammer dat er nog niet zo heel veel aandacht voor is inderdaad, al verbetert het wel langzaamaan. Het is zoals al eerder genoemd niet in het belang van de voedingsindustrie of farmaceutische industrie (die veel van de medische wereld sponsort qua scholing etc) om die link te onderzoeken. Dus dan blijft het bij kleine initiatieven.

Door Tweakers user sschalkwijk, donderdag 30 januari 2014 18:10

ADHD en veel andere psychische dingen hebben vaak hun oorsprong in de hersenen. Vaak komt dit door een verkeerder verhouding tussen de omega 3, 6 en 9 vetzuren. Een overschot aan 6 en 9 in verhouding met 3 dan vaak. Probeer der is wat goede vis te geven bij het avondeten. Zou al een klein beetje moeten schelen.

Suiker is daarnaast niet bewezen een effect te vertonen op de drukte van een persoon. Slecht voor de botten is het wel, maar qua energy zorgt het enkel voor een korte piek met daarna een korte dip. Vermijd beter de suiker vervangers zoals apertaam en sacharine. Deze geven namelijk permanente schade aan de hersenen. Probeer gewoon natuurlijke suikers te nemen zoals rietsuiker of bietsuiker. Vaak zijn dit wel duurdere producten.

Roosvicee bevat daarnaast enorm geconcentreerde hoeveelheden vruchtensuiker.

Door Tweakers user WoutervOorschot, donderdag 30 januari 2014 20:15

-No offense-
Op het moment dat je niet gewoon brood, maar veel geadverdeerde kruimels in melk(optioneel in honing) dan lijkt me dat geen fatsoenlijk ontbijt(het is wel lekker en eet ook makkelijk weg echter).
---

Daarnaast, pas zijn er een paar onderzoeken gedaan naar het verband tussen drukke kinderen en suiker, 0 verband. Ik heb er zelf ook nooit last van/van gehad(ik ben nu 17, ik kan me iig niks herinneren). Ik eet en heb ongeveer altijd gegeten wat je hier zegt(dan +altijd brood voor ontbijt, meer melk en 's avonds een grotere koek :) ), en ik nog mijn broers hebben ergens last van gehad.

Mijn ouders hebben nooit op die dingen gelet volgens mij, ze kochten gewoon fatsoenlijk eten(zoals jij ook doet, geen 5 maal McDonalds in de week ofzo :p ).

Interessant dat er dan toch een verband lijkt te zijn. Ik(en alle andere kinderen/pubers/adollescenten/volwassenen) kunnen toch wel eens druk zijn, veel succes iig.

Door Tweakers user Merfeh, donderdag 30 januari 2014 20:22

Misschien een tip, brood is niet goed voor een mens. Het zou beter zijn om dit te vervangen door havermout (liefst niet in dierlijke melk, maar bijvoorbeeld door zelf gemaakte amandelmelk).

Een leuk boek om eens te lezen is de Voedselzandloper. Daar wordt ook gesproken over het verband van bepaalde ingrediŽnten en ziektes.

Door Tweakers user bazs2000, donderdag 30 januari 2014 21:28

H!GHGuY schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 12:59:
Even voor de duidelijkheid:
Een mens heeft geen "suiker" nodig om te overleven. Bemerk dat het hier gaat over geraffineerde suiker (saccharose) en aanverwanten.
Klopt helemaal wat je zegt want wie gebalanceerd eet krijgt voldoende van alles binnen.
Ik kan je het boek "De voedingszandloper" van Kris Verburgh aanraden als je je wat meer in voeding wil inlezen.
Bookmarked, ik heb wat informatie opgezocht over dit boek en kan mij wel vinden in een groot aantal zaken die erin staan. :)
Suiker heeft enkel economische waarde:
- lekker
- geeft trek naar meer (psychologisch effect van zoetigheid)
- obesitas brengt weer geld in het laatje
- allerhande andere ziektebeelden die het aanwakkert brengen ook geld in het laatje
Ik weet niet of het voor jou geldt maar pas op dat je niet te negatief tegen suiker aankijkt. Suiker is niet alleen slecht maar geeft op de korte termijn zeker wat meer energie echter, vele onderzoeken tonen aan dat dit niet het geval is en vele andere onderzoeken tonen aan dat dit wel het geval is.

Zoals ik eerder heb geroepen ben ik zelf minder suiker gaan consumeren vanwege een aantal negatieve effecten. Tegenwoordig voel ik mij stukken beter maar ik wil er wel bij kwijt dat ik mij ook niet goed voel wanneer ik langere tijd geen tot weinig suiker binnenkrijg. Hier heb ik voor mezelf een balans in gevonden waar ik bij blijf.
Bemerk dat het merendeel van de verwerkte voeding (en dus ook ontbijtgranen) een onredelijk hoog gehalte hebben aan suikers en een onevenredig laag gehalte aan vezels.
Net die combinatie zorgt voor schommelingen in de suikerspiegel en de bijhorende problemen.
Die les heb ik geleerd inderdaad. Ik wist wel dat de hoeveelheid hoger lag al is het nu pas doorgedrongen hoeveel meer dat precies is. :)
Fabrikanten zijn zeer creatief in het verbergen van de rotzooi die ze in hun producten draaien. High-fructose corn syrup, glucose-fructosestroop, suiker, saccharose, etc. Allemaal suikers.
Jazeker, en als je de verschillende benamingen kent en de manieren waarop het wordt 'verstopt' dan zijn er altijd nog de percentages van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (%ADH) die uit de lucht gegrepen lijken te zijn.

Wanneer je hier goed naar kijkt dan weet je al dat een dergelijk percentage grote kul is. Hoezo? Kinderen hebben minder voedsel nodig dan volwassenen, het percentage zou bij kinderen dus hoger moeten zijn dan bij volwassenen en daar zit meteen het probleem. Wanneer je als fabrikant uitgaat van volwassenen dan kun je het met lagere pecentages af wat er dus beter uitziet op een verpakking. Dat zij deze producten vervolgens promoten voor kinderen is welliswaar verwerpelijk en zou je misleiding kunnen noemen maar strafbaar is het niet. Ze misleiden namelijk niet want ze hanteren een berekening voor volwassenen en die klopt.
pielle007 schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 16:07:
Heb me zelf een tijd bezig gehouden met E-nummers en additieven.
De E-nummers zijn weer een geheel andere tak van sport die hele andere problemen met zich meebrengen. Hiervan lijkt het er zelfs op dat dit systeem in het leven is geroepen om consumenten om de tuin te leiden. Echter, niet alle E-nummers zijn slecht en dus moet je als consument goed jouw huiswerk doen op dit gebied. :P
Siempie schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 17:02:
Maar leg je niet te veel nadruk op de hyperactivity-kant van ADHD? Ik ben blij dat je ook kijkt naar de lusteloosheid, maar de manier van gedachten vormen is gewoon heel anders bij iemand met ADHD en het is vooral het attention deficit-gedeelte dat zo ontzettend lastig is. Misschien voor jou wat minder, maar je kunt niet in het hoofd van je dochter kijken, dus je weet gewoon niet of je iets oplost. Misschien dus de H, maar de AD is veel erger voor je dochter.
Soms zou het wel handig zijn om even in dat bolletje te kijken, aan de andere kant is het maar goed dat dit niet kan. :+

Ik leg er niet de nadruk op, het ligt zelfs op het spreekwoordelijke weegschaaltje. Op het moment dat een kind in de problemen raakt en knel komt te zitten dan wil je als ouder helpen. Zoals iedere ouder zul je een aantal dingen doen of proberen en onderweg zie je dat een aantal dingen werken en andere helemaal niet. Voeding was bij ons overduidelijk en nu met het suiker helemaal. Toch kan er iets zinnigs worden gezegd na een langere tijd. Lucertis weet dat wij hiermee bezig zijn evenals school. Er vinden dan ook meerdere gesprekken plaats waarin wordt gekeken hoe het gaat.
Het is allemaal erg lastig, omdat je niet ADHD 'hebt', maar 'iets' dat niet in een hoekje past en er andere dingen zijn uitgesloten en dat er daarna naar ADHD wordt gewezen, omdat het gewoon nog niet duidelijk is. En daarom is de ene persoon met ADHD weer niet te vergelijken met andere personen met ADHD.
Weet je, je hebt hier ontzettend gelijk. Het stempel is er nog niet en daarom heeft ze het ook niet. Aan de andere kant zou het wel heel gek zijn wanneer ze het niet heeft. :)

Ik heb het wel, dat staat vast. Mijn dochter zit nog in het traject maar omdat zij zo jong is zal dit vele malen langer duren. Wij nemen alle tijd hiervoor en willen maar ťťn ding, dat zij gelukkig is en blijft. Het punt is dat zij op dit moment zoveel afwijkt van haar klasgenootjes dat niemand er nog omheen kan dat er iets aan de hand is.
Ik vond het erg interessant om te lezen, maar ik hoop alleen dat je zelf geen conclusies trekt, omdat alleen je dochter dat voor zichzelf kan doen. Bovendien is ze nog heel jong en gaat ze nog heel wat fases door en die worden allemaal weer anders door ADHD, dus zelfs als je wat vind, zal je elke twee jaar bij wijze van spreken weer opnieuw kunnen beginnen. Wat dan wel weer positief is is dat je dochter zichzelf beter begint te begrijpen. Tot ze 16 wordt natuurlijk :+

Enige praktische tip die ik kan geven: stop haar niet vol met chemicaliŽn. Maar aangezien je zo pro-actief bent, denk ik dat je sowieso niet die kant op wil en het beste met haar voor hebt ;)
Dank je, de conclusies zal ik niet trekken. Wat ik als ouder kan doen is het verband aantonen en daarop voortborduren zolang dit maar tot verbetering leidt.

En wat betreft de verschillende fases, dat is helemaal waar want vele elementen in het doen en laten blijven aan verandering onderhevig. Dit maakt ook dat zij de leidende factor is. Wij kunnen onderling heel goed praten over dit onderwerp, alles wat wij doen zullen wij met haar bespreken en ze is vrij om hierover een mening te hebben en aangeven of ze iets wil of juist helemaal niet. Uiteindelijk gaat het allemaal om het welzijn van onze dochter.

@-RetroX:

Vanmiddag reageerde ik op een manier die nogal gefrustreerd kon overkomen, dit was niet mijn bedoeling. Ik heb nog eens goed nagedacht over jouw post en inderdaad, het zijn belangrijke punten dus hier volgt alsnog de voorgeschiedenis.

Toen onze dochter 1 jaar was konden wij niet zeggen dat er sprake was van afwijkend gedrag. De ontwikkeling verliep normaal zoals je zou verwachten van kinderen op die leeftijd, kruipen heeft zij echter overgeslagen waardoor zij eerder liep dan kon kruipen. Dit is iets wat wel vaker gebeurt.

Toen zij echter begon met woordjes merkten wij wel iets vreemds. Zij leek al heel snel vele woorden, waaronder moeilijke grote-mensen-woorden te begrijpen en te gebruiken. Haar spraak was moeizaam (nog steeds trouwens) al deed ze haar best om haar woordenschat uit te breiden.

Curieus was ook dat het haar niet veel uitmaakte of je engels sprak of nederlands, ze antwoordde in het engels wanneer je engels sprak en nederlands wanneer je nederlands tegen haar sprak. Dat is normaal gedrag wanneer je een kind twee-talig opvoedt maar zij werd zo niet opgevoed. Wij zijn dit gaan doen toen zij er zelf mee kwam.

Vervolgens ontdekte wij dat onze dochter daadwerkelijk anders was dan andere kinderen omdat zij op het gebied van fijne en grove motoriek een grote achterstand had en op verstandelijk gebied juist een grote voorsprong. Als ik een sprong maak naar het nu dan kan ik het volgende roepen.

Onze dochter (6 jaar dus) kan wel fietsen maar alles behalve goed. Ze kan steppen maar als je haar dat ziet doen zul je niet het gevoel krijgen dat zij dat ding onder controle heeft. Eten lukt haar niet zonder te knoeien, ik vind het vervelend om te zeggen maar als je haar ziet eten of drinken dan zou je niet geloven dat zij 6 is.

Motorisch gezien loopt zij ver achter op de rest maar verstandelijk loopt zij ver voor. Ze heeft echter een handicap en dat is haar spraak. Doordat zij vaak niet verstaanbaar spreekt is het voor een buitenstaander lastig om haar te volgen en dat maakt haar onzeker.

Zij heeft een grote interesse naar ruimte, wetenschap en techniek. Zij weet in grote lijnen hoe het universum in elkaar steekt en leest daar veel over. Wanneer zij iets niet snapt dan komt zij naar mij en dan geef ik het antwoord of laat het haar zien aan de hand van een documentaire of boek. Laatst wilde zij iets weten over sterrenstelsels en waarom sommige eruit zien als een spiraal omdat dit voor haar een vreemde vorm is. Deze verbanden legt zij allemaal zelf en vergroot haar kennis door erover te lezen etcetera.

Op school gaat het echter wat minder aangezien zij niet goed wil meedraaien. Ze weigert vaak te doen wat er wordt opgedragen met als gevolg dat de werkjes vaak niet worden afgemaakt. Wij hebben met school de afspraak dat de werkjes dan als huiswerk worden meegegeven zodat het alsnog zal worden gedaan.

Het beperkt zich echter niet alleen tot school want overal vertoont zij dit gedrag en je mag van mij aannemen dat je in dit geval niet kan spreken over een kind dat zomaar vervelend is, dat zit heel wat gecompliceerder in elkaar.

Wellicht is dit het referentiekader waarom je vroeg en wat ik niet wilde delen. Wellicht dat je dankzij deze achtergrond beter begrijpt waarom wij hier zo mee bezig zijn. Voor onze dochter is het belangrijk dat zij de hulp krijgt zie nodig is want nu is zij 6 en zijn vele zaken nog mogelijk maar hoe langer dit duurt, des te moeilijker wordt het.

Wij zijn dan ook niet zomaar dingen aan het uitproberen, hier zitten hele diepe gedachten achter en geloof mij als ik zeg dat haar woord de laatste is. Zo lang zij geholpen wil worden en hiermee instemt kunnen wij dit doen.

Door Tweakers user mutsje, donderdag 30 januari 2014 22:11

Misschien een hele domme opmerking maar hebben jullie je dochter wel eens laten testen op intelligentie. Mijn neefje heeft ook adhd (althans dat predicaat heeft men gegeven en doet men snel, ik vind hem gewoon druk) en hij is erg intelligent en dus verveelt hij zich super op school en maakt niks af. Daar is nu wat aan gedaan hij krijgt zwaardere opdrachten en is niet over gegaan omdat hij sociaal niet mee komt en men daar de nadruk op legt. Maar de rest loopt hij overal mee op vooruit.

just my 2 cents.

Door Tweakers user Silent7, vrijdag 31 januari 2014 06:48

Wat goed gedaan!
Check ook eens e-nummers, die kunnen ook effect hebben hebben wij gemerkt.
Wat we ook doen is een lepeltje olie in de ochtend (mix van bio rode palm-, lijnzaad-, tarwekiem- en zonnebloemolie)
Verveling kan ook nog eens ja.
Combineer dat met het heerlijke systeem dat scholen en instanties via labels bakken met geld binnenharken en je moet van goede huize komen OK niet gillend gek te worden ;)

Door Tweakers user waah, vrijdag 31 januari 2014 09:28

weinig verstand van het geheel, maar een half jaar geleden was er een dame op het nieuws, die onderzoek deed naar ADHD en voeding. Uit haar onderzoek bleek at verschillende proefpersonen een soort van "allergie" hadden op bepaald voedsel. Door het lange tijd uitsluiten van bepaald voedsel bleek de ADHD te verminderen en zelfs te verdwijnen. Bij de ene proefpersoon waren het noten, de ander had het voor een bepaalde groente etc. etc.

Ik kon het zo snel niet terugvinden, maar misschien een poging waard?

Door Tweakers user Saffie_time, vrijdag 31 januari 2014 09:51

In mijn studenteijd hadden we een boekje met daarin veel levensmiddelen met de complete samenstelling.
Tegenwoordig is dit ook digitaal te vinden en dus overal beschikbaar.

Vooral handig als je weet waar het probleem in zit (jullie vermoeden is al redelijk sterk in de richting van suikers) om te zien wat je nu echt binnen krijgt. Er zijn (natuurlijk) ook apps voor te downloaden.

[Reactie gewijzigd op vrijdag 31 januari 2014 09:51]


Door Tweakers user Salandur, vrijdag 31 januari 2014 10:08

De lusteloosheid komt door het simpele feit dat het lijf van je dochter een tijd nodig heeft om om te schakelen naar een andere energie leverancier. Bij een 'normaal' dieet waar releatief veel koolhydraten uit gerafineerde suikers komen, zal het lijf deze energie gebruiken. Echter, als je die suikers weg laat, dan gaat het lijf schreeuwen om meer energie. Terwijl er een goede andere vorm is: de energie uit vetten (weet even niet welke van de 2). Dit duurt een paar dagen tot een week voordat het lijf omschakelt. De grap is echter dat de energie opbrengst die uit deze vetten komt, vele malen hoger is dan de energie uit de suikers. Kwestie van volhouden dus.

Kijk ook eens naar Peter Attia - An Advantaged Metabolic State: Human Performance, Resilience & Health. Dit gaat weliswaar over ketose, maar legt wel goed het verschil uit tussen suikers en vetten.

Door Tweakers user Kevinp, vrijdag 31 januari 2014 10:09

Suikervrij eten is wel onmogelijk, al is het maar omdat je lichaam suikers nodig heeft.

Suiker zit namelijk ook in (al?) het fruit (in ieder geval in veel). En zelfs in groentes soms.

Juist de toegevoegde suikers zijn het probleem. Nu vind ik niet dat fabrikanten daar echt over liegen ze kiezen de juiste naam. dat iemand koolhydraten niet als suiker ziet. Of glucose of welke versie dan ook is niet direct de schuld van de fabrikant.

Het is gewoon wat je zegt, weet wat je eet, en dat kan alleen maar door zelf veel vers klaar te maken.

Door Tweakers user coffeejunkee, vrijdag 31 januari 2014 13:48

Probeer eens Jordan's Crunchy in plaats van Quaker Cruesli. Crunchy is alleen havermout, Cruesli is ook nog met andere granen zoals tarwe. En als dat ook niet helpt, gewone muesli.

Wordt hier een paar keer de Voedselzandloper genoemd. Kris Verburgh is een slimme jongen maar wat hij in zijn boek beweert is toch niet allemaal even logisch. Geen volkoren pasta, geen volkoren brood, maar wel havermout terwijl de glycemische waarde minstens zo hoog is. Geen tarwe, wel spelt...ook al is dat net zo goed een graan.

Las laats een artikel waarin gesteld werd dat wij mensen al lang voordat wij landbouw gingen bedrijven granen aten, gewoon zo uit de natuur. Dit bleek uit archeologisch onderzoek van tandresten. Dat hele paleo dieet van geen granen is dan dus onzin. Zelf kan ik ook totaal niet zonder goed bord aardappelen, pasta of rijst, dan val ik zowat flauw.

Door Tweakers user Sikkek, vrijdag 31 januari 2014 14:11

sschalkwijk schreef op donderdag 30 januari 2014 @ 18:10:
... Vermijd beter de suiker vervangers zoals apertaam en sacharine. Deze geven namelijk permanente schade aan de hersenen. ...
Aspartaam is zo ongeveer de meest onderzochte zoetstof ter wereld, er is nog uit geen enkel wetenschappelijke studie gebleken dat aspartaam schadelijk is (behalve voor mensen met de erfelijke stofwisselingsziekte phenylketonurie)

Door Tweakers user Deurges, vrijdag 31 januari 2014 14:49

Salandur schreef op vrijdag 31 januari 2014 @ 10:08:
De lusteloosheid komt door het simpele feit dat het lijf van je dochter een tijd nodig heeft om om te schakelen naar een andere energie leverancier. Bij een 'normaal' dieet waar releatief veel koolhydraten uit gerafineerde suikers komen, zal het lijf deze energie gebruiken. Echter, als je die suikers weg laat, dan gaat het lijf schreeuwen om meer energie. Terwijl er een goede andere vorm is: de energie uit vetten (weet even niet welke van de 2). Dit duurt een paar dagen tot een week voordat het lijf omschakelt. De grap is echter dat de energie opbrengst die uit deze vetten komt, vele malen hoger is dan de energie uit de suikers. Kwestie van volhouden dus.

Kijk ook eens naar Peter Attia - An Advantaged Metabolic State: Human Performance, Resilience & Health. Dit gaat weliswaar over ketose, maar legt wel goed het verschil uit tussen suikers en vetten.
Precies dit.. Elke aanpassing in het voedingspatroon is raar voor het lichaam. Zowel suikers als koolhydraten werken als "makkelijke" energie voor je lichaam. Heb je het echt nodig? Nee. Is het verslavend? Ja. Vetten en eiwitten blijven de beste bron van energie en herstel voor je lichaam. Die extra energie kun je idd gebruiken om te sporten.

Reageren is niet meer mogelijk